Dr. Îsmet Konak

Şorişê ma ser o çend analîzî

(Kontekstê notanê N.Suxanovî de)

1 Cotmeh 2021

Kokê nameyê Kurdîstanê Surî ser o wesîqeyî

Rûsya de serra 1917î de 25ê Teşrîna Verêne de şorişê bolşevîkan ame meydan. Sayeyê nê şorişî sarê ke herdê Rûsya de ciwîyêne heqa dîyarkerdisê ameyoxê xo girewte.

30 Mijdar 2021

Qedrî Can û sosyalîzm

Helbestvan û nuştoxê çîrokan Qedrî Can serra 1911î de Dêrik de (Mêrdîn) ama dinya. Nameyê xo yo rast Abdulkadîr Can bî. Ey raver Dêrik de dest pê perwerde kerd û dima şî Qonya.

7 Çile 2022

Polîtîkaya kurdkî ya Bolşevîkan de rolê Tirkîya

Key ke Rûsya de serra 1917î de şorişê bolşevîkan ame ca, îdareyê Moskowa heqê çarenuştişê xo da kêmneteweyanê etnîkîyan.

11 Sibat 2022

Kurdê Yemençayirî: Emînê Evdal û Hecîyê Cindî

Dewa Yemençayirî nika girêdayîya qezaya bajarê Qersî Dîgorî ya. Na dewe dîroka kurdan de wayirê cayêkê balkêşî ya.

13 Adar 2022

Xoverdayîşê Şêx Ubeydûllahî

Rûsya û dewleta Osmanî mabênê xo de xeylêk şerî kerdî. Nê şeran ra ju, serranê 1877-1878î de ame ca. Nameyê nê şerî yo bîn bi tirkî “93 Harbi” yo.

13 Nîsan 2022

Ziwanê dayike heqê bingeyî yo

Ziwananê kurdîyan ra bitaybetî kirmanckî binê tehlukeyê çinbîyayîşî de yo. Dewlete kurdan ra bac gêna la heqanê înanê kulturî û sîyasî nêdana. Çinbîyayîşê ziwanê kirmanckî ne wazena bivîno.

19 Nîsan 2022

Pûtîn û Erdogan

Rûsya û Tirkîya xeylêk hokan ra manenê ju bînî. Ê manenê germîya ke bi beharatanê cîyayan virazîyena. Her çiqas her di welatî de beyraqe, ziwan, edetî û cografya biferq benê ferasetê îdareyî eynî yo.

2 Gulan 2022

Dîroka têkoşînî ra ju fîgur: Mîrza Axa

Seserra XIX. de mabênê dewleta Osmanî û împaratorîya Rûsya de xeylêk şerî qewimîyayî. Rûsya îşxalkerdişê erdê Osmanî xo rê armancêk dîyar kerdbî.

12 Gulan 2022

Şarê kurdî hewcedarê demokrasî yo

Erdê Yewîya Sovyetan de mîyanê kurdanê êzidîyan de zaf roşnvîrê qedrberzî ciwîyayî. Xebatê înan seba kultur, tarîx û ziwanê kurdan xeyle balkêş ê. Ê tefûduman de sey çila bî.

24 Gulan 2022

Dîsîplînê Karl Marksî de ‘xerîbbîyayîş û ziwan’

Ma zanîmê ke Karl Marks û Frîedrîch Engels ronayoxê sosyalîzmê zanîstî yê. Ê merdimo ke ameyêne pankerdene rê rayêka raxelişîyayîşî musna.

2 Hezîran 2022

▪Kirmanckî

Mîr Muhammed: îdare û encam

Wextê Împaratorîya Osmanî de kurdî bi seserran zerreyê emîrîyan de ciwîyaybî. Nê emîrîyî seserra XVI. de amebî awankerdene. Birastî hukimdar Beyazido II.

11 Hezîran 2022

Rojnamegerî eyneyê komelî yî

Parzemînê Amerîka de îngîlîzan, fransizan, îspanyolan şaranê cayîyan rê çi ke kerd, Mezopotamya û Anatolya de tirkan şarê kurd, armenî û yunanî rê o kerd.

20 Hezîran 2022

Hegel dewleta tirke û kurdî

Tarîxê mordemî esasî di îdeolojî ser o yeno ronayene: îdealîzm û materyalîzm. Îdealîzm de ruh, cewher yan îdea esta. Yanî nê îdeolojî de kokê her çî girêdayeyê hêzê îlahî yo.

30 Hezîran 2022

Qirkerdişê Sêwasî rîpela sîyaye yo

Şaîrî, sanatkarî, nuştoxî, hunermendî seba Festîvalê Pîr Sultan Abdalî şîbî Sêwas. Ê waşt ke tîya de şîîranê xo biwanê, şarî rê zaniştiş bidê, kitabanê xo îmze bikerê.

4 Tîrmeh 2022

Dêrsimijî wa ziwanê xo bigurenê

Eştbîyayîşê komelî girêdayeyê kultur, tarîx, nasname, kamîye û ziwanî yo. Eke nê elementî çin ê komel maneno bînaya bêestune. Na bîna eşkena herdlerzê kilmî de birijîya.

19 Tîrmeh 2022

Elewîyî zêdêr yew bîyî

Serekê Cemxaneyê Amedî Aydin Atliyî hêrişê vera elewîyan şermezar kerdî û wina qisey kerd: “Ma elewîyî û dormeyê demokratîkî nê hêrişan ra tepîya zêdêr yew bîyî.”

9 Tebax 2022

Kurdanê Kafkasya ra yew pelge: Şemsedînovî

Tarîxê kurdan de warê Kafkasya xeylê balkêş o. Tayê eşîrê kurdan binê serdestîya rûsan de ciwîyaybî. Tayênan vera rûsan şer kerdbî. Nê eşîran ra nameyê redkanî zaf vîlabîyaye yo.

18 Tebax 2022

Qeyûmî milkê şarî roşenê terefgiran

Dewleta tirke vera kurdan çi ke dest ra yeno kena. Hetêk ra muwazeneyê ekolojîkî yê Kurdistanî xeripnena, hetêkê bînî ra ziwanê kurdî ser o teda kena. Eynî wextî de konseranê hunermendan qedexe kena.

19 Tebax 2022

Kaxidêka lîtmusî: Persa kurde

Welatêkî de eke merdim wazeno demokrasîyê rastî bivîno, wa 4 nîşandayoxî rê qayît bikero: wezîyetê sinifan, rewşa cinîyan, muwazeneyo ekolojîk, pozîsyonê kêmneteweyan.

24 Tebax 2022

Hêrişê vera elewîyan organîzekerde yê

Tirkîya de her mordem, netewe, îtîqat binê tehluke der o. No welat maneno “tartarusî”. Sîstem mordemî rê teyna “gassalîye” keno. Hemwelatîyanê xo nêsevekneno.

31 Tebax 2022

Rojaneyanê generalê rûsî de kurdî: Cafer Axa

Rojaneyanê ke bi destê generalê rûsî Î.A. Amîlahvarîyî wextê Şerê 93î de ameyî nuştene de derheqê serekê eşîra Redkanî Cafer Axayî de detayê balkêşî estê. Knez û generalê rûsî Î.A.

6 Îlon 2022

Amed ra portreyêk: Pîrînççîzade Feyzî Beg

Bakurê Kurdistanî de baş yan xirab xeylê portreyê balkêşî ciwîyayî. Tayênan awa îşxalkeran de ajne kerd, tayênan zî vera kolonyalkerdoxan têkoşîn kerd.

18 Îlon 2022