Çimeyê felsefeya azadîya cinîyan: Uveyş Ocalane

Uveyş Ocalan, dayîka Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî ya. A dewa Amara ya qezaya Xelfetî ya Rihayî de ameya rîyê dinya. Cuye, kesayet û têkoşînê Uveyş Ocalane, serê felsefe, vîr û awankerdişê kesayetê Abdullah Ocalanî de tesîrêko cîddî û xorîn kerdo. Coka wexto ke merdim wazeno bingeyê kesayetê Abdullah Ocalanî û xeta ey ya azadîya cinîyan fam bikero, ganî tewr verî ciwîyayîşê Uveyş Ocalane raşt binasno. A tenya bîyayîşê dayîkêk nîya, eynî wext de komelê kurdan de rola cinîya ke îtîraz kena û sere wedarena, temsîl kena.

Komelê feodalî de serewedaritiş

Uveyş Ocalane, mîyanê şert û mercanê komelê feodalî û dewijîye de cinîyêka asî, xoverdayoxe, hîşyar û xurte bîye. A qetîyen rolê cinîyan ê klasîkan û teslîmkarîye qebul nêkerdêne. Çerçeweya edetanê dewe de asê nêmendêne, vera nêheqîye de tim vengê xo vetêne. Têkoşînê aye yê tewr verênî, têkoşînê xopawitişî û wayîrvejîyayîşê heqanê xo bi. Aye weşîya xo de, zordarîya camêrdan rê sere nêtewna û her tim seba heqanê xo û keyeyê xo da têkoşîn da. Kesayetê aye yê serkêşî, o wext de seba cinîyêka dewijî zaf manîdar û taybet bi.

Dersa tewr verêne ya xopawitişî

Bîrêz Abdullah Ocalan, nuşteyanê xo de, kitab û analîzanê xo yê sosyolojîkan de zaf reyan qala maya xo keno û kesayetê aye wina tarîf keno: "Maya mi, cinîyêka xurte û wayîra qerarê xo bîye." Ocalan ana ziwan ke dersa xopawitişî, têkoşînî û serewedaritişî ey tewr verî maya xo ra girewta. Wexto ke o doman bîyo, mîyanê dewe de yan zî embazanê xo reyde wexto ke pêro dayo û ameyo keye, maya ey ci rê tim vatêne: "Eke ti heqê xo nêgêrê û xo nêpawê, nêrê keye! Xo bipawê, vera nêheqîye de bêveng memane, pîyê xo rê zî nêmanê." Nê nêzdîbîyayîşê Uveyş Ocalane, zerrîya lajê aye de toxîmê xoverdayîşî û qebulnêkerdişê nêheqîye eştî. Ocalan vano ke nê tewirê maya ey, bi hawayêko xorîn serê kesayetê ey de tesîr kerdo û no ruhê asîbîyayîşî ey tim dima berd.

Mîyanê di kesayetan de

Mîyanê keyeyê Ocalanî de zî nakokîyêka pîl a nê di kesayetan dîyayêne. Pîyê ey, kesêko hîna bêveng, nerm û rewşê xo ra qayîl bi. La maya ey Uveyş Ocalane wina nêbîye; a zereyê şertanê zehmetan de tim çareserîyêk vîraştêne û xover dayêne. Abdullah Ocalanî nê di tewirî antî têver û tewirê maya xo yê çalak û xoverdayoxî xo rê sey bingeyêk girewt. Ocalan reyna dîyar keno ke: "Pêrodayîşê mi yê tewr verênî verba kesayetê pîyê mi û pergalê komelî de dest pêkerd, la hêzê nê têkoşînî kesayetê maya mi ra ame girewtene."

Avzelîya Uveyş Ocalane

Girîngîya Uveyş Ocalane, felsefeya Ocalanî ya derheqê şorişê cinîyan de zî asena. Fikrê Abdullah Ocalanî yê derheqê azadîya cinîyan û îdeolojîya xelesnayîşê cinîyan de, pratîk û kesayetê maya ey ra zaf çîyî estê. Uveyş Ocalane, seba ey sembolêka ‘cinîya siruştî’ ya ke vera sîstemê serdestîya camêrdan de bêveng nêmanena û şer kena ya. Ocalan wexto ke analîzê komelî û dîroka cinîyan keno, tim rola maya xo bîyaro vîrî û vano ke cinîya ke xurt bo û heqê xo bipawê, eşkena heme komelî azad bikera. Hêz û asîbîyayîşê Uveyş Ocalane, felsefeya Ocalanî ya "Jineolojî" û têgêrayîşê azadîya cinîyan rê zî bîyo yew çimeyo pîl.

Uveyş Ocalane, serra 1993 de şîya heqîya xo û dinya ra bar kerd. La cuye û têkoşînê aye, tenya rîpelanê tarîxî de nêmendî; zêhnîyet û felsefeya ke aye lajê xo de awan kerda, ewro bîya yew xeta têkoşînî. A, bi kesayetê xo yê bêtersî, nêheqîye rê seretewînayîş nêkerd û no ruhê xoverdayîşî ant dewrê lajê xo. Uveyş Ocalane nîşan da ke cinîye mîyanê şertanê tewr giranan de zî eşkena qederê xo bidirna û asîyîya xo bipawa.