Doç. Yilmaz: Sûriye de heta ke qanûno bingeyîn nênusîyo çîyêk domdar nîyo

Sîyasetmedar Doç.Dr. Arzû Yilmaz, derhêqê peymana ke ameya îmzekerdene û amancê peymanê yê Sûrîyeyî û Rojhelatê Mîyanên de  Ajansê Welatî (AW) rê qisey kerd.

‘Peymane sey hukmatê Şamî demkî ya’

Arzû Yilmaz bale ante rewşa hukmatê demkî yê Şamî û peymana ke HSD’yî reyde ameya îmzekerdene ser o û wina vat: “Her çîyo ke nika yeno kerdene, semedê rewşa awerte yê. Naye ra na peymane hema wayîrê statûyêka huqûqî nîya û heta ke qanûno bingeyîn yo newe Sûrîye de nêro  nuştene, tu çîyêk domdar nîyo. Rojava nika mîyanê venganîyêka huqûqî de cehd keno ke bi peymananê demkî destkewteyanê xo bipawo. Netîceyê rastînî do rojanê vernîya ma de dîyar bibê. Ganî nêro xovîrrakerdene ke muxatabê HSD’yî  “demkî” yê o semed ra zî HSD’yî peymana şerî zî yê aştî zî îmze bikero, do nê peymanî demkî bibê. No zî ganî ne sey binkewtiş nê zî sey serkewtiş nêro pênasekerdene.

Arzû Yilmaz dîyar kerd ke aye şîroveyê xo ney netîceyanê rastîyan îfade kena û wina vat: “Badê ke HSD’yî estbîyayîşê xo yê sazgehî û berpirsîyarîya sereke ya ewleyîya Rojava na peymane de domdar kerd, ewro ra pey babetê ke HSD’yî  do yewîneyanê îdarî, sivîl, ewleyî de senî ca bigîro, babetê têkoşînê sîyasî yê.”

‘Îsraîl vera Îranî Şamî sey hêzêkê xo vîneno’

Dewamê qiseykerdişê xo de Arzû Yilmaz îfade kerd ke wextê netîcedayîşê peymane yanî 2ê adare zaf muhîm o û vat: “Peymane de entegrasyon qonax bi qonax o, peymane de yeno dîyarkerdene ke heta 2ê adare madeyê ke ameyê dîyarkerdene ganî bêrê ca ardene. 2ê adare zaf muhîm o û balkêş o, semedo ke peymana ewleyî yê mabênê Sûrîye û Îsraîlî de zî ganî heta 2ê adare bi ca bêro. DYA’yî wazeno peymana mabênê Rojava û Şamî û îsraîl û Şamî de heta aşmêke netîce bido. An zî DYA’yî û Îsraîl wazenê heta nê tarîxî Surîye de ‘sakînî ‘bibo. Sebebê nê zî amedakarîyê operasyonêko girdî ê serê Îranî yo. DYA’yî wazeno vernî de hêrişê Îranî bikero, nakokîyê mabênê Tirkîye û Îsraîlî serê erdê Sûrîyeyî werte ra wedar o. Îsraîl zî qebûl kerdo ke nê çarçeweyî de, Sûrîye de awankerdişê “artêşêka bejayî yê Sunî” vernîya ci akerdo

 ‘DYA û Îsraîl do HTŞ û DAIŞ’î bikero leşkerê xo’

Arzû Yilmazê vîr ard ke grûbê HTŞ û DAIŞ’î bi bingeyê xo yê cîhadîstê û wina vat: “Do HTŞ û DAIŞ bibê ‘hêzê bejayî’ yê Îsraîlî yê verva hêzanê Şîî û Îranî . Îsraîlî wextê şerê Gazze de dî ke problemê ey tewr girdî hêzê bejayî yê, loma Îsraîlî ke zaf reyan bi hawayêko zelal hemkarîya HSD’î kerdêne, semedê planê ‘rijnayîşê rejîmê Îranî’ artêşa ke cîhadîstan ra pê yena xo rê kerdê hemparî. Merdim eşkeno kilmekî vajo ke wazenê  verva mîhwerê Îranî yê şîî, mîhwerê ke sunî yê ke Afganîstan ra heta ver bi Lubnanî yêno awan bikerê. Loma zî Trump her wext vano îstîqrarê Sûrîyeyî û aştîya Rojhelatê mîyanênî amancê ma yo sereke yo. Loma rixmê heme nakokîyan Erebistanê Siûdî, Îsraîl, DYA û Tirkîya serê planê ‘verva Îranî’ bi yewbînî kerdo. Merdim eşkeno vajo ke vernîya şerê Sunî û Şîî’yan DYA û Îsraîl wazenê artêşa şamî xo rê bikerê leşker.”

‘Tirkîya hemkarîya artêşa cihadîst weçîna’

Arzû Yilmaze derheqê polîtîkaya Tirkîya de dîyar kerd ke eşkerayîyanê Anqara derheqê ‘prosesê çareserîye’ de dekewtişê taxanê Helebî awe de şî û vat: “Erdogan cayêko kurdan reyde aştî awan bikero û herême de înan reyde îttîfak virazo, şî hemkarî bi ‘Artêşa cîhadîst yê Sunî’ viraşt ke na hemkarî yena maneya ke Tirkîya wazena hetê Sunîyan de ca bigîro. Bi nê tercîhî xo Tirkîya daye mojnayene ke xerîteya newe yê Rojhelatê mîyanênî de wazena cayê  kurdan de şirîkê aye bibê grûbê cîhadîstî yê Şamî.”

 ‘Beno ke Pêşmergeyê Roj derbasê Rojava bibê’

Peynî qiseyê xo de Arzû Yilmaz vat ke hêzê mîyanneteweyî seba hêzanê mîyanneteweyî bi kar nêyarê Sûrîye de yewîye esas gênê û vat: “Kurdê Başûr û Rojava hewl danê ke stratejîyêka hempare rayra berê. Ewro edî Rojhelato Mîyanên ne seba Başûr ne zî seba Rojava DYA garantor nîyo. Badê ke DYA ne garantorê Başûr û ne zî ya Rojava biba û vernîya berê kurdan de şerê Şîî û Sunîyan bibo, kurdî xo ra vanê ganî ma wayîrê helwestêko hempare bibê. Seba pirkerdişê venganîya eşîranê ereban ê ke mîyanê HSD’yî ra vejîyayê pirr ba, beno ke Pêşmergeyê Rojî vîyarê Rojava. No zî yeno a mana ke kurdî wexto ke Îranî sey amancêko sereke ameya dîyarkerdene, mabênê şerê sunî û şîîyan de nêwazênê bibê hetê û tena yewîya xo ser o vindenê. Kurdî wazenê mabênê Başûr û Rojava de têkîlî dewam bikerê, hemkarîya xo xurtêr bikerê û prosesê şerî bi zerarêko tewr tay bivîyarnê. Merdim eşkeno vajo ke kurdî serê muyêka barî de rayra şînê. Hetêk ra Şamî reyde mîyanê bazarî de yê, heto bîn ra zî vera plano gird ê DYA û Îsraîlî cehd kenê ke xo bipawê.”