Ziwanê sero çand vateyê nêmcetî

Helbet ina babete sero zafê çî vacîyeyî. Zafê çîyê ameyî nuştiş. Her kes kinarêk ra ina babete girewt xo dest û sero qal kerd. Wexto ke ma, çîyo ke ameyo nuştişî rê ewnîyenî, kam ziwan de ameyo nuştiş wa bêro, xûsusen ehemîyetê ziwanê sero vindarîyayo.

Tarîx de milleta ke bêziwanî ciwîyaya çin a. Semedê sey yew millete ciwîyayiş, ziwan her daîm şert bîyo. Semedê milleta xoserî bîyayiş zî ziwano xoserî şert bîyo. Ewtîya de ma behsê mîllet kenê. Dewlet ney. Dewlete beno ke wayirê zaf ziwanan ba. Ziwan, semedê dewlete ra şerto organîk nîyo. Labelê semedê milletbîyayişê ra şert o.

Ziwan millete payra edilneno. Dewomkerdişê cûya millete, wesîleya ziwanî reyde mûmkûn a. Endamanê mîllete pê ziwanî yenê têhet. Eynî hîsan ciwîyenê û beyntarê înan de têkilîya xort virazîyena. Yanî kesê ke eynî ziwanî qal kenî, eynî çîyan reyde şa benê û eynî çîyan reyde xemgîn benê.

Heto bîn ra ziwan, sîstemê fikirîyayişê milletan nawneno. Senî fikirîyayişê yew merdimî ziwanê eyde belî beno, eyn wîna zî fikirû fikirîyayişê millete ziwanê ya de eşkera beno. Millete senî fikirîyena û çi fikirîyena ziwanê ci de xo nawneno. Tene ino zî ney, qehr, şayî, dej û hîsê milletan, ziwananê înan rê tesîr keno. Ino xusus rê nûmuneyo tewr mûhîm, vateyê verîn û îdyomê milletan ê. Ma vacî yew millete eke tarîx de zafanê cotkarîye ver şuxulîyaya, wexto ke merdim ewnîyeno, veyneno ke îdyom û vateyê verînê a millete zafanê cotkarîyeyi sero ameyî vatiş. Ziwanê a millete tewr vîş, babeta cotkarîye de dewlemend bîyo. Eke ma nûmune bidê, milleta kurd zî wîna yew millete bîya. Ma vacî, wextê verînan de traktor çinê bî û kurdan pê ''Alate'' cit kerdinî. Yan gayan ra bestinî yan zî estoran ra. Ina alate yekpare nêbî. Çand parçeyan ra ameynî meydan. Wexto ke merdim destpê keno, parçe û qismê alate waneno, nizdîyê vîst heb name waneno. Nêre, birke, qetbe, fale, qebze, bewse, rişte, palet, kelme, xenqe, mosla, maçe...ûsn. Seke ino nûmuneyê ma de zî aseno, têwgeyrayişê yew millete ziwan de belî keno. Heto bîn ra ziwan