Abdullah Ocalan: Tirk bê kurdî, kurd zî bê tirkî nêbenê

Ewro serrgêra yewine ya vengdayîşê Aştîye û Komelê Demokratîkî yê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî ya. 27ê Sibata 2025î de vengdayîşê Abdullah Ocalanî amebi wendiş û prosesê Aştîye û Komelê Demokratîkî dest pêkerdbi. DEM Partî bi amancê serrgêra yewine ya vengdayîşê Abdullah Ocalanî, qezaya Çankaya ya Enqere de Sahnaya Yilmaz Guneyî de yew bername viraşt û semedê serrgêra yewine, yew mesajê newîye yê Abdullah Ocalanî ame wendiş. Sîyasetmedaro kurd Veysî Aktaş mesajê bi kurdkî wend û Endama Heyetê Îmraliyî Pervîn Buldan zî mesaj bi tirkî wend.

Mesajê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî wina yo

“Embazê Erjîyayeyî,

Vengdayîşê ma yê 27ê Sibata 2025î, beyanê ci yo ke cayo ke sîyaseto demokratîk ca gêno, tede çek manayê xo vîndî keno û yew beyano eşkera yo ke sîyaset ameyo tercîhkerdene û temamkerdişê prensîban o. Ma bi îrade û pratîkê yewhetî bi hawayêko bingehîn dewrê serewedaritişê negatîfî vîyarna. Proseso ke vîyart, qabîlîyet û hêzê ma yê dîyalogî reyna tesdîq kerdî û ma eşkenê rayîrê vurnayîşê sîyasetê şîdetî û parçekerdişî ra ver bi sîyaseto demokratîk û entegrasyonî abikerê. Vengdayîş, konferans û kongreyê ma seba na amance bîyî. Qerarê rêxistinîyî yê seba fesih û qedînayîşê stratejîya têkoşînê çekdarî ne tenya redkerdişê resmî û pratîkî yê şîdetî, la eynî wext de yew vurnayîşo psîkolojîk ver bi rayîrêko sîyasî zî mojna. No eynî wext de îlanê ameyîşê pê yê psîkolojîkî yê bi komare reyde bi.

Ez îradeyê Birêz Erdoganî, vengdayîşê Birêz Bahçelîyî, paştdayîşê Birêz Ozelî û xebatê pêro kes û dezgehanê bînan ê sîyasîyî, komelkîyî û sîvîlan ê ke serra vîyarte de bi hawayêko pozîtîf tewrê proses bîyî, zaf muhîm vîneno û ez bi taybetî embazê ma Sirri Sureyya reyna bi hurmet û hesreta pîle ano vîrî.

Tirk bê kurdî, kurd zî bê tirkî nêbenê. Na dîyalektîka têkilîye wayîra yew karakterêko tarîxîyê resenî ya. Metnê bingehînî yê prosesê awankerdişê Komare de yewîya tirk û kurdan mojneno. Vengdayîşê ma yê 27ê Sibate yew xebate ya seba ganîkerdişê nê ruhê yewîye û waştişê Komara Demokratîke yo. Ma amanc kerd ke ma mekanîzmaya gonî û pêkewtişî bişiknê. Cayo ke ma tarîxîbîyayîş, cîdîbîyayîş û rîskê potansîyelî yê meselayê bivînê ke ma goreyê menfaetanê sîyasîyan ê kilmdeman û tengan têbigêrê, no do ma pêroyinan qels bikero. Hewldayîşê ramitişê înkar û serewedaritişî, hewldayîşê ramitişê xirabîya tewr pîla ya. Ma astengîyê verê yewîye mîyan ra wedarenê ke di sey serranê peyênan de ame waştene ke na yewîye bêra apeyçarnayene, ma şertanê huqûqê yewîye anê ca. Ma wazenê nîqaş bikerê ke ma do senî bêrê têhet û ciwîyayîşê pê reyde awan bikerê.

Nika ganî ma qonaxa negatîfe ra derbazê qonaxa pozîtîfe ya awankerdişî bibê. Rayîr verê dewr û stratejîyêka newîye ya sîyasetî abeno. Amancê ma o yo ke ma dewrê sîyasetê şîdetî biqedînê û yew prosesêk ser o bingehê komelê demokratîkî û serdestîya huqûqî abikerê. Ma pêro beşanê komelî dawet kenê ke nê warî de derfetan biafirnê û mesuldarîye bigêrê xo mil.

Komelo demokratîk, pêameyîşo demokratîk û entegrasyon bingehê zîhnîyetê qonaxa pozîtîfe yê. Qonaxa pozîtîfe metodanê têkoşînî yê zor û şîdetî teber kena. Amancê awankerdişê pozîtîfî destsernayîşê tu dezgeh yan zî awanîyêk nîyo, amanc o yo ke her ferd komel de bieşko mesuldarîye bigêro û tewrê awankerdişê komelkîyî bibo. Amanc o yo ke awankerdiş pîya û mîyanê komelî de bêro pê. Komê etnîkîyî, komê dînîyî û kulturîyî eşkenê bi têkoşînê demokratîkî yê dewamker û rêxistinkerdeyî wayîrîya afirnayîşê xo bikerê. No proses de zaf muhîm o ke dewlete cewab bido vurnayîşê demokratîkî.

Entegrasyono demokratîk tewr tay qasê destpêkê Komare muhîm o. O yew vengdayîş o ke qasê ci mana, ameyox û bi potansîyelê hêzê xo estbîyayîş û dewlemendîye xo mîyan de gêno. Bingeyê ci de modelê komelê demokratîkî esto. O yew alternatîf o seba metodanê parçekeran yan zî metodanê asîmîlasyonîstan ê nîqaşan. Seba vurnayîşî ver bi entegrasyonê demokratîkî îhtîyac bi qanûnanê aştîye esto. Çareserîya komela demokratîke, awankerdişê mîmarîye û huqûqêkî çarçiweya sîyasî, komelkî, aborî û kulturî de verê cû vînena.

Zaf mesele û krîzê ke ma ewro înan reyde rî bi rî manenê, rîyê çinbîyayîşê huqûqêko demokratîk ra vejîyenê werte. Ma çarçiweya sîyasetê demokratîkî de yew çareserîya huqûqîye pawenê. Îhtîyacê ma bi yew nêzdîbîyayîşî esto ke seba komelê demokratîkî, seba demokrasîyî qade awan bikero û seba naye zî garantîya huqûqîyê xurtan bido viraştene.

Hemwelatîbîyayîş ganî ser o bingehê giredayîşê bi dewlete reyde bêro pê, ne ke aîdîyetê yew neteweye ser o. Ma hemwelatîbîyayîşêko azad pawenê ke azadîya dîn, netewe û fikrî dana ver. Senî ke dîn û ziwan nêyenê ferzkerdene, ganî netewebîyayîş zî nêro ferzkerdene. Têkilîya hemwelatîbîyayîşî ya qanûnîye, mîyanê sînoranê demokratîkan de û ser o bingeyê yewpareyîya dewlete, heqê îfadekerdiş û rêxistinkerdişê bi azadî yê nasnameyê dînî, îdeolojîk û neteweyî xo mîyan de gêna.

Ewro, tu pergalêkê fikrî bêyî ke ser o demokrasî awan bibo nêeşkeno biciwîyo. Vinderte û rawestîyayîş, alozîye û krîz wextkî yê; peynîye de demokrasî do bibo domdare. Vengdayîşê ma amanc keno ke ne tenya Tirkîya de, eynî wext de Rojhilato Mîyanên de zî, çareserîyan seba meseleya ciwîyayîşê hemparî û krîzê ke rîyê ci bivîno. Ma heqê estbîyayîş û xoîfadekerdişê azadî yê pêro kesê ke raştê neheqîyan ameyê pawenê.

Cinîyî hêzê komelkîyî yê pêşengî yê ke tu komel yan zî dewlet înan verê çiman de nêgêro nêeşkeno estbîyayîşê xo bidomno. Ewro, şîdetê mîyanê keyeyî, kiştişê cinîyan û zordarîya camêrdserdestîye pêro, asayîşê hemdemî yê hêrişê tarîxî yê ke bi koletîya cinîyan dest pêkerdo. Rîyê naye ra, cinîyî pêrabesteyê tewr azadîwazî û hêzê xurtkerdişî yê entegrasyonê demokratîkî yê.

Ziwanê nê dewrî ganî serdest û otorîter nêbo. Ganî ma derfet bidê her kesêkê bînî ke bieşko bi hawayêko raşt xo îfade bikero, bi baldarî goş bidaro û raştîyê xo îfade bikero. Seba ardîşê cayê nê pêro xusûsan, îhtîyac bi yew aqilêko hempar ê averşîyayeyî esto ke ser o bingehê hurmetê dihetkî yo.

Silam û Hurmetî”