Aktor Abdullah Ocalan o

Hemserekê TOD-DERî Murat Kanî bale ante persa kurdan ser o û wina vat: “Aktorê na mesela Birêz Abdullah Ocalan o. Semedê aştî wa îqtîdar û muxalefetê Tirkîya nê vengî bigêro dîqat. No veng vengê aştî, demokrasî û şaran o.”

28ê kanûne de DEM Partî ra heyeto ke Pervîn Buldane û Sirri Sureyya Onderî ra yeno pê, Îmrali de Rayberê PKKyî reyde pêvînayîş kerd. Dima ra partîyanê tirkan reyde zî pêvînayîşê bînî virazîyayî. Wina aseno ke seba aştîye demê nêzdî dê tayê gamî do bierzîyê. Na çarçewa de ma no hewte Hemserekê TOD-DERî Murat Kanî reyde qisey kerd.

Qey TOD-DER? Kore ra îcab kerd, şima eşkenî ma rê bivajê?

Ma zanê ke pergalê Tirkîya nîjadperestî keno. Hemreng o. Tirkîya wazena ke civak pêro hemreng bibo. Aştîye nêwazena. Civak herimnayo no sebeb ra. Pergal dayo destê çeteyan. Nîsbetê curuman bîyo vîş. No sebeb ra hem civakpawitiş hem zî semedê aştîye şar û xo zî rayîrvistiş zafî çîyo muhîm o. Gerek ma xebate reyde têkoşîn bidê. Têkoşînê aştî encak yew hilmê dergî reyde eşkenê bidê. Gerek aştîye bibo aştîya civakî. No sebeb ra karê ma zaf o. Heme çî ra verî gerek ma hîşan de awan bikerê. Heta ke ma nê hîşê ke gorebê pozîtîvîzm û modernîtêya kapîtalîste ameyê viraştiş nêbedilnê, ma nêeşkenê rayîr bigêrê. Tira pey zî gerek ma teorîyê aştîye berê aver. No problem problemê pergalî yo. Heyon ma teorîyê aştîye awan nêkere, ma nê persgirêkî nêeşkenê berê çareserî.

TOD-DER ewta de bingeyê xo gêno. Ma wazenê ke persgirêk û pêrodayîşê ke civak mîyan de yo, dîyalogî reyde bêrê çareserkerdene. Çîyo muhîm ewta de şarê ke no erd de ciwîyenê û xo dewam kenê, çina wazenê. Derdê nê şaran çina wo. Senî hewa yew pergalî wazenê nê şarî. Ma ewta de waştişanê şarî gênê dîqat. Ma wazenê şar problemanê xo beyntarê xo de mûnaqaşa bikero û qerar bido. Şar çina derê hewl o çina derê xirab o zano. Înahewa ma bawer kenê ke şar de yew hîş pêrayeno û şarî heme meselan zî cê ra veco. Komelî zî ma îno kenê ke înehewa yewbîn reyde zî agahîyan danêû gênê.

Seserra vîst û yewe seserra demokrasî ya. Na seserre de ma wazenê ke şar, komel, mezheb û kesê ke sey ci nîyî, wa sey yewbînan bê û azad bibê. Ma yewîya nê kesan pêronan wazenê. Yew civak ke azad nîyo û ameyoxê xo bi destanê xo nêeşkeno awan bikero, o civak ameyo waxtê xo yê peynî. Ameyoxê ê civakî çinê yo. No sebeb ra na dahka zaf muhîm a. No hewa yew civak nêeşkeno polîtîka zî bido şuxulnayîş. Nê dahkayan ra teber ma seyyewbînanîya zayendî zi pawenê. Ma wazenê ke cenî wa beşdarê cuya civakî bibê. Na dahka de zî xebata ma bena. Na dahka ra teber ekolojî û dormeyê ma zî gorebê ma yew dahkaya muhîm a. Nê meseleyî pêro rojeva de ma de est ê. Ma wazenê nê meseleyan de şarî mîyan de yew hîş awan bikerê.

Ez eşkena nê dahkayan hîna zî derg bikerî. Sewbîna xebatê ma zî est ê. Esasnameyê ma de enê pêro ameyî nuştiş. Ma esasnameyê xo hema çape nêkerdo, encax şarê ma ke esasname biwazo biwano eşkeno ma ra biwazo. Ez vana armancê ma ame famkerdiş. Ferasetê ma çinaya bellî bî, ma armancê xo dîyar kerd.

Nê çend serran de civak mîyan de gizm vîş bîyo. Gizm înehewa vîş bîyo ke mîyanê sûke yan zî dewan de şarê ma yewbînan kişeno. Roje nêvêrena ke hergo roje mîyan de Amed de cîranê ma pê tifingan yewbînî nêkişê. Nê meseleyî çina ra ameyî na dahka, ma pêro zanê. Hema ma heyon ewro nêeşkenê vernîya nê meseleyan bigerê. Çina ra? Civak mîyan de gizm seke yew rayîrê probleman çareserkerdiş o. Raştîye îna ya? Nê! Ma wazenê sebebanê nê persgirêkan bigîrê dest û cîrananê xo nê derdî ra bixelisnê. Eke yew ca de pergalo huqûqî çin o û civak gorebê îlkeyanê exlaqî û polîtîkan nêşuxulino, ewta de şar yew waxt ra pey persgirêkanê xo xo bi xo wazeno çareser bikero. Înehewa yew ca de zî civak nêmaneno.

Esasnameyê ma de zî nê dahkayî est ê. Ez oncîna vacî, armancê ma pawitişê civakî yo. Civak çihind pay ra vindo, çihind raya xo ser awer şiro ma zî hind keyfweş benê.

Arenaya sîyasetî de rol û mîsyonê şima çi yî?

Tabîî yew ca de eke persgirêkê civakî est o, ever de gerek sîyaset bibo, sîyaset rolê xo kay biko. Sewbîna tewir ma vacê. Yew ca de eke ihindayê civakî xora dûrî kewto, bîyo lete lete ewre de sîyaset rolê xo kay nêkeno. Sîyaset gerek persgirêkanê civakî çareser bikero. Hema sîyasetê Tirkîya na dahka ra zaf dûrî yo. Sîyaseto demokratîk zî nêeşkeno problemanê civakî çareser bikero. Ma wazenê ke na vengî dekerî. Xora heyon na vengî nêro dekerdene, armancê ma zî nêyeno ca. Ma na hîşyarîye de yê. Na het ra yew hîşê ma est o. Hetayê civakî ra yew hîş û yew hafizayê ma zî est o. Hema karê ma sîyaset nîyo. Sîyaset yew sanat o. Sanat gerek persgirêkanê civakî çareser bikero. Rolê sîyasetî înehewa yew çî yo. Mîyanê merkezê xebatanê ma de civak ca gêno. Heyon civak baxtiwar nêbo, çîyek serrî nêşono. Felsefeya ma îna ya.

Rayberê PKKyî reyde pêvînayîş virazîya. Nê prosesî de mîsyonê komela şima çina yo?

Ma yew komela xoser ê. Ma hetê sîyasetê şarî de yê. Şarî rê çina hewl o, ma rê zî aye çî hewl o. Ferasetê ma înehewayo. Ma xo ercanê demokratîkan ser o awan kenê, kerd. Dahkaya ma ya verêne seke mi zî vat; aştîya civakî ya. Kam aştîya demokratîke û civakî awan bikero, ma paştî danê ey/aye. No sebeb ra pêvînayîşê Birêz Abdullah Ocalanî ra ma zaf keyfweş bîyê. Vengdayîşê Birêz Abdullah Ocalanî no het ra zaf çîyo biqîmet o. Vateyê Birêz Abdullah Ocalanî ewnîyayîş û wendîşê ma îno kenê ke civak mîyan de rayîr da yew seregermîye zî. Ma wazenê wa îno vengdayîş sîyasetê Tirkîya mîyan de vera cê vêno. Ma wazenê ke persgirêkê kurdan bêro çareserkerdiş. Wa proses hetê aştîye ra aver şiro. Aktorê na mesela Birêz Abdullah Ocalan o. Semedê aştî derdor bêro rayîrvistiş. Îqtîdar û muxalefetê Tirkîya nê vengî bigêro dîqat. No veng vengê aştî yo, vengê demokrasî yo, vengê şaran o. Wa yewna fesal vindî nêbo. Ma eşkenê derheqê nê prosesî de, vengdayîşî de zaf çîyan vacê. Zaf çîyê muhîmî ameyî rojeve. Heme çîye ra verî no dîyar bîyo. Yew ewnîyayîşê hera est o na dahka de. Peyamê ke Birêzî dayê şarî mîyan de rayîr da y