
Edebiyat û prestîj
Eger em bi şêweya navlêkirina Pascale Casanova bibêjin, di Komara Wêjeya Cîhanê de meseleya prestîjê di çarçoveya endustriya çandî de bi awayekî gelemperî çareser bûye û kevir û kuçan cihên xwe...

Eger em bi şêweya navlêkirina Pascale Casanova bibêjin, di Komara Wêjeya Cîhanê de meseleya prestîjê di çarçoveya endustriya çandî de bi awayekî gelemperî çareser bûye û kevir û kuçan cihên xwe...
Helbest û Roman, wek du birayên hesûd in li mala wêjeya nûjen çarmêrkî rûniştine û ne yên çûyînê ne. Roman giran dimeşe û hêdî hêdî diaxive, helbest çapik e, destsivik e û direqise.
Di van dused salên dawî de rêya gelek ewropiyan ji welatê me -bi gotina wan welatê bejî- derbas bû.

Têkiliyeke xurt û dualî heye di navbera mîtolojî û helbestê de.

Çandnasî wek qadeke xebatên înter-dîsîplîner piştî salên 1970’yan û bi şêlûbûna sînorên navbera qadên cîyawaz ên zanistî ket rojeva akademîk.

Têgeha anakronîzmê -ku mirov wek çareyeke demborî vê têgehê wek dijdemî bike kurmancî û li benda bertekan bimîne- di jiyana entelektuelî de gelek caran tê bihîstin û dîtin.

Rexne wek têgeh di jiyana me de bi têra xwe cih digire. Di piraniya têkiliyên me de, çi devkî, çi nivîskî çi jî dîtbarî bi sûretên cur bi cur xuya dibe.

Em li tiştekê digerin, li gewherekê, li wateyekê, li îspatekê...
Hêvî wek xeyaletek li ber derîzanka giyanê mirov, timî li benda şilûkîna hundir, li derfetekê, li rê û rêçekê digere.
Destpêkê bila cudatiya navbera têgehên wergera wêjeyê û wergera wêjeyî diyar bibe.

Li gor Roland Barthes wêje dibe du çiq. Li çiqekê helbest, berhemên pevbestî yên wek roman û çîrok û drama hene ku nivîskarên wan der barê obje û fenomenên li cîhanê tiştên sêwirandî an jî raçavkirî...

Ahmedê Hepo çavê xwe bi koçberiyê, bi biryara sirgûna ber bi kanên komirê yên li welatê Qazakistanê vekir.

Fantazî cureyeke wêjeyê ye ku hêmanên biefsûn û dersirûştî dihewîne. Şûnwarê berhemên fantastîk piranî cîhaneke xeyalî ye. Epîk fantazî di hawirdoreke biefsûn de saz dibe.

Di şîrovekirina deqên wêjeyî de nirxandina di ser nivîskêr re rêbazeke kevn e bes hê jî derbasdar e. Jiyana nivîskêr, tecrube û helwestên wê/wî ji bo şîroveyên me dibin pîvan.

Çîroka Oedipus Rex a ku Sophokles di B.Z. 400’an de wek nimûneyeke trajedyayê nivîsiye li seranserê cîhanê navdar e.

Di rojeva wêjeya kurdî de nîqaşên têkildarî teorî û têgehên wêjeyî gelek caran bi helwestên reaksiyonî çêdibin.

Romana William Golding, Lord of the Flies (Mîrê Mêşan), berhemeke bi nav û deng e li seranserê cîhanê.

Ebdullah M. Varlî bi her du cild berhemên xwe yên ku ji weşanên Sîpan di sala 2004’an de derçûne, Dîwan û Jînewarî ya Ahmedê Xanî (476 rûpel) û Dîwan û Gobîdeyê Ahmed ê Xanî Yêd Mayîn (555 rûpel),...

Destana Rustemê Zal hem di wêjeya kurdî de û hem jî di nav gelên îranî de bi gelek guhertoyên xwe, bi bûyer, tema û motîfên cihêreng û wek temsîleke xurt a çîroka mirov a gerdûnî mînakeke navdar e.

Jin di wêjeya kurdî ya gelêrî de bi çend temsîlên arketîpîk û motîfên binas derdikeve pêş me. Bi gelemperî bi sê awayan mirov dikare rol û fonksiyona jinê ya di nav vegotinan de dest nîşan bike.

GUMBIL gupik bi gupik haîkû navê berhema helbestvan Sidîq Gorîcan e ku ji 301 haîkûyan pêk tê.

H. Kovan Baqî bi navê OROK romanek nivîsî û weşanxaneya Lîsê jî ew roman weşand.

Sembol bi rêyên cuda, bi navgînên derbirînê yên cur bi cur daxilî nav metnên edebî dibin.

Gelên niştecih -indigenious- ên deverên cihê yên dinyayê ji gelek hêlan ve xwedî xasyetên hevpar in.