Çîrokên ferhengeke jinane </br>“Kesî bi qasî min ji te hez nekir”
Di “Kesî bi qasî min ji te hez nekir”ê de serpêhatîyên cografyayeke bi sedan salan e ji rêzê maye yan jî hatiye hiştin bi wêrekî vedibêje.
Di “Kesî bi qasî min ji te hez nekir”ê de serpêhatîyên cografyayeke bi sedan salan e ji rêzê maye yan jî hatiye hiştin bi wêrekî vedibêje.
Di edebiyatê de hewldan her dem rê li ber nivîskar û berheman vedike. Ev yek wekî jan û tevzîyên zayînê ye… Piştî êş, jan û wan tevzîyan mirov dikare bi berhemê şa bibe.
Di edebîyatê de sînor çiqas ji holê radibin, bergeha nivîskar ewqasî fireh dibe, azadî dest pê dike… Di wê bergeha fireh de êdî xeyala nivîskar çi toz û dûxan rakir û li pey xwe hişt, em xwîner li...
Hebûn an nebûn, êş, estetîzekirina êşê, meş, windabûn, wêrekî, tunebûna fizîkî û afirandina hebûneke ruhî/giyanî… Nivîsandina nexş û şopên li welatekî, vebeyîna hebûneke giyanî… Romana Dilawer Zeraq...
Ji destpêka mirovahîyê heta vê serdemê afirandin piştî êşekê dest pê dike.
Ji bo civakê tişta herî zehmet vegotina rastîyê ye. Lê civakek bêyî qalkirina vê rastîyê tu caran sererast nabe. Vegotina êşa civakê hem êşa civakê teze/zindî dihêle hem jî dihêle ku êş kêmtir bibe.

Berhemên edebî belgeyên zindî yên dîrokî ne. Bi taybetî ji bo xebat û têgihîştina sosyolojîya civakan xwedî cihekî girîng in.

Berhemên edebî, parzûnkirina êşên takakekesî û civakî ne; ne di dil û hestan de hiltên, ne mirov kare wan veşêrin. Axir piştî demekê, nivîskar a di dil de dide der.

Gelek caran berhemên hunerî/edebî dibin zar û ziman û bîra welat û neteweyan.

Wext tê û mirov li kodên ruhê xwe yê cîvakî rast tê û êdî naxwaze wan kod û şîfreyan ji bîr bike… Di hemû qonaxan de dema mirov bala xwe didê jibîrbûn yan jî jibîrkirina kodên jiyana civakî, bi...

Her serdem xwedî sembolên gelekî taybet in. Bi gelek remz û nîşanan tê nasîn û bibîranîn.

Di bîra civakan de hin girêk hene, zû bi zû venabin û sîrayetî hemû qadên jiyanê dikin. Girêka Gordîonê jî li ber gelekî hêsan dimîne ku Skenderê Zulqirney ew bi derbeke şûr ji nav hev derxistibû.

Di çîrokên serdemên dêrîn de, gelek caran bi dengekî, bi newayeke efsûnî qehreman derbasî cîhaneke efsûnî dibe.

Berhemên edebî wekî nivîsên li ser tahtan, nasnameya civakekê vedibêjin û diparêzin. Loma ew belgeyên zindî yên civakekê ne.

Di hunerê de hin berhem hene ku mirov gelekî aciz dikin. Wekî mînak jî ev berhem gelek in… Ev acizî di edebiyatê de ji bo demeke dirêj, bêhtir mirov aciz dike.

Sindoqa Girtî, piştî Kirasê Teng(2007) û Destên Vala(2012) pirtûka sisêyan a Lorîn S. Dogan e. Her sê jî kurteçîrok in.

Di edebiyatê de hin berhem hene her ku diçe mirov bêhtir lê vedibe û çêjeke xweştir jê werdigire. Bêguman di hemû beşên hunerî de ev rewş bi heman awayî ye.

Romana Xelek (2021) a Şems Qemer romana nivîskar a duyem e. Hunera di edebîyatê de tîrbûn û lêhûrbûna di deqê de ye.

Ji bo însan xwe pênase bike nijad, rengê çermê mirov, ziman, erdnîgarî/welat, zayend û gelek tiştên ku piraniya wan genetîk in dibe sedem.