Çewlîg ra veng dîya: Wa ziwanê dayîka ma zazakî reyde perwerde bêro dayîş

Bi rayberîya Meclîsê Kirmanckî, çarçewaya 21ê Sibate Roja Ziwanê Dayîke ya Dinya de, Çewlîg de UNESCO, Serekkomarîye û Wezaretê Perwerdeyî yê Mîllî rê mektubî ameyî erşawitiş. Çalakîye rê rayberê Haber-Sen û ÎHD’yî, endamê dezgehanê komelê sivîlî, DBP û DEM Partîye û endamê Komeleya Kultur û Hunerî tewr bîyî.

‘Her ca de zazakî qisey bikerê’

Çalakîye de Berpirsîyarê Komeleya Kultur û Hunerî Abdurrahman Savî qisey kerd û wina vat: “Şarê ma yo erjîyaye, şima bi xêr ameyê. Çarçewaya 21ê Sibate Roja Ziwanê Dayîke ya Dinya de, ma na çalakîye virazenê. Zazakî; nasname, tarîx û estbîyayîşê ma yo. Ma nêwazenê ke ziwanê ma zazakî vîndî bibo. Seba ke ziwanê ma weş bimano, ma keye de, kuçe de û her ca de xebetîyenê ke zazakî qisey bikerê. La ziwano ke nêbo wayîrê statuyî û ziwanê perwerdeyî, nêeşkeno payan ser o bimano. Ma zî seba ke zazakîyo ke mîrasê dinya, Anatolîye û Mezopotamya yo wa vînî nêbo, seba waştişê perwerdeyê bi ziwanê dayîke, ma do UNESCO, Serekkomarîye û Wezaretê Perwerdeyî yê Mîllî rê mektuban bierşawê.”

‘Zazakî rîskê bêvengmendişî reyde rî bi rî yo’

Abdurrahman Savî qiseykerdişê xo ra dima eşkerayîye wende.

Eşkerayîye wina ya:

“Çapemenîye û Rayapêroyîye rê…

Zazakî, ziwananê tewr qedîman ê cografyaya Anatolîye û Mezopotamya ra yew o ke nê cayî dergûşê şaristanîyan ê. Zazakî yew mîraso kulturkî yo bêemsal o ke tarîx de îrfan, xemgînî û keyfweşîya nê erdan kirişta. Labelê ewro, goreyê datayanê UNESCO’yî zazakî kategorîya 'ziwanê ke binê tehlukeyê vînbîyayîşî de yê' de ca gêno. Pê qelsbîyayîşê dewrkerdişê mabênê neslan, rîskê bêvengmendişî reyde rî bi rî yo.

Vînbîyayîşê zazakî, tenya vînbîyayîşê yew ziwanî nîyo; eynî wext de manaya ci vînbîyayîşê edebîyatê fekkî yê hezaran serran, vîrê herêmî û çilmisîyayîşê yew rengî yo ke zengînîya kulturkî ya Anatolîye virazeno. Weşkerdişê nê ziwanî, seba pawitişê rengînîya ma ya kulturkî û hişmendîya 'ma'bîyayîşî, yew berpirsîyarîya tarîxî ya.

Seba tescîlkerdişê zazakî sey yew mîrasê dinya, waranê akademîk û hunerîyan de paştîdayîşê ci, perwerdeyê ziwanê dayîke de sey ziwanê perwerdeyî qebulbîyayîş û dewrkerdişê neslanê ameyoxan, ez eştîşê gamananê hewceyîyan wazena.”