Dosyaya Epsteinî û elaqeyê aye bi Tirkîya

Jeffrey Epstein, sey fînansor û mîlyarderêko amerîkayij şinasîyêne. Labelê destpêkê serranê 2000î ra pey, bi sûcanê giranandê sey îstîsmarê domananê kênayan, bazirganîya merdiman û ronayîşê tora fuhuşî ame sûcdarkerdene. Epsteinî, bi teyaraya xo ya ke nameyê ci “Lolita Express” bi, New York, Florida, Parîs û Adeyê Little St. Jamesî mîyan de yew tora giredaye. Goreyê belgeyan, nê raywanîyan de siyasetmedarî, karsazî û endamê malbatanê qiralan zî estbî.

Epstein, serra 2019î de hepisxaneyê New Yorkî de merde ame dîyene. Her çiqas qeydanê fermîyan de sey “xo-kîştene” bivejîyo zî, nêxebityayîşê kamerayan û îhmalê wezîfedaran şik û gumanê pîlî vetî werte.

Belgeyê neweyî û eleqeyê Tirkîya

Serranê 2024–2026î de bi mîlyonan pelî belgeyê neweyî ameyî akerdene. Nê belgeyan de nameyê şexsîyetanê namdaran ê sey Bill Clinton, Donald Trump û Prens Andrew ravêrenê. Eynî wext de, eleqeyê na tori bi Tirkîya zî kewt rojdem.

Goreyê belgeyan û xeberanê ke medyayê Tirkîya de vejîyayê, tayê nuqtayê muhîmî wina yê:

Kolejê Robertî: Yew e-postayê serra 2014î de, Landon Thomas Jr. (ke têkilîya xo bi Kolejê Robertî esta), semedê bexş û destegî Epsteinî ra waştiş keno. Îdîa a ya ke, waşto ke bi “dormeyê mîlyarderan” ê Epsteinî têkilî rono. Îdareyê wendegehî na îdîa red kerde û vat ke têkilîya înan bi Epsteinî çîn a.

Otêlê Rixosî û Antalya: Mîyanê e-postayan de nameyê otêlanê Rixosî yê Antalya zî ravêreno. Behsa perwerdeyê masajî û meymanîyî bena. Her çiqas Rixos û Fettah Taminceyî têkilîya sûcî red kerda zî, na babete bîya sebebê muneqaşayan.

Dosyaya Burak Ograşî: Serra 2011î de, otelêka Rixosî de stajyer Burak Ograş bi awayêko şikdar merdbi. Nameyê Rixosî ke dosyaya Epsteinî de ravêra, mergê Burakî reyna ard vîrê merdiman.

Siyasetmedarî: Tayê xeberan de ame îdîakerdene ke nameyê Ahmet Davutoglu û tayê sîyasetmedaranê bînan nê belgeyan de ravêrenê. La terefê Davutogluyî ra na îdîa bi tûndî ameye redkerdene.

Perse domananê vîndîbîyayeyan û skandalê Joris Demminkî

Her çiqas dosyaya Epsteinî de eleqeyê Tirkîya tam zelal nêbîyo zî, tarîxê Tirkîya de nê tîp hedîseyî kêm nîyê. Bi taybetî erdelerzê 1999î yê Marmara û erdelerzê 2023î ra pey, bi hezaran domanî bîyê vîndî. Îdîayê ke vanê nê domanî hetê tora organîze ra ameyê remnayene, zaf cidî yê.

Nimûneyê tewr pîl, dosyaya Joris Demminkî ya. Sekreterê Pêroyî yê Wezaretê Edaletî yê Hollanda Joris Demmink, serranê 90î de ameyo Tirkîya. Goreyê xeberan û îfadeyenê şahîdan, rayberanê Tirkîya di domanê ke emrê înan 12-16 bîyê, teslîmê ey kerdê û ey nê domanan rê tecawuz kerdo. Heto bîn ra Eren Keskîn zî no hedîse tesdîq kerdbî. Serebûtê Demminkî nîşan dana ke domanê Tirkîya, seba bazarîyanê sîyasî û leşkerîyan, peşkeşê burokratanê Ewropa ameyê kerdene.

Reyna, 2008 de Nexweşxaneyê Zekai Tahir Burakî de, yew aşme de 49 pitikî merdî û cenazeyê înan nêdayî keyeyanê înan. Vilakerdişê na babete hetê rayberan ra ame astengkerdene.

Perspektîfê DEM Partîye û pêşnîyazî

DEM Partî, dawayanê Epsteinî sey yew meseleya magazînî nê, sey yew meseleya sîstemî û polîtîk vînena. Goreyê Partîya DEMî:

Komîsyonê Meclisî: Ganî Meclîs (TBMM) de yew Komîsyonê Cigêrayîşî bêro ronayene û heme têkilîyê Tirkîya (e-postayî, qeydê teyarayan, îdîayê bexşî) bêrê tehqîqkerdene.

Mekanîzmaya Domananê Vîndîbîyayeyan: Seba domanê ke erdelerzan de û demeyê awarteyan de bîyê vîndî, ganî yew mekanîzmaya xoser bêro ronayene û "Banka Daneyanê Domananê Vîndîbîyayeyan" biabo.

Wezaretê Domanan: Ganî Tirkîya de xusûsî seba heqanê domanan yew wezaret bêro ronayene.

Têkoşînê Hiqûqî: Ganî seba qurbananê nê tora sûcan, rayîrê hiqûqê mîyanneteweyî biabo.

Epstein û torê zey ey, îspat kenê ke sîstemê kapîtalîst û nê têkilîyê qirêjî, domananê feqîran û bêkesan sey meta vînenê. Coka, têkoşînê vera nê sîstemî, eynî wext de têkoşînê heqanê domanan û edaletî yo.