Têlevîzyonê Kurdan yê verên û tarîxê Çapemenîya Kurdan de yew mîlad: MED TV
Awankerdişê MED TV yo ke 15ê Hezîrana 1995î de paytextê Îngilîstanî Londra de dest pêkerd, tarîxê çapemenîye û weşanê kurdan de yew gamêka tarîxî ya. No têlevîzyon, tena yew kanalêko asayî nêbi; seba pawitişê ziwanî, averberdişê kulturî û xobîyayîşê şarê kurdî bi yew xeta cuyî û yew qonaxêko muhîm. Coka 15ê Hezîrane, çapemenîya kurdan rê sey yew roşanî û mîladî yeno qebulkerdene
Şarê Kurdî, bi serran binê zext û asîmîlasyonî de cuye kerd û heqê xo yê tewr tebîyî ra mehrum mend. Nê heqan ra yew zî heqê weşangerîya bi ziwanê dayîke û çapemenîye bi. Heta serra 1995î, çapemeniya kurdan zafane bi kovar, rojname û tayê radyoyan ameyêne kerdene. La 15ê Hezîrana 1995î de, paytextê Îngilîstanî Londra de yew gamêka gird û tarîxîye ameye eştene: MED TV ame ronayene. MED TV, tarîx de têlevîzyonê kurdan yê verên o. No hedise, tena akerdişê yew kanalêko teknîkî nêbi, eynî wext de qîrayîşê estbîyayîşê yew şarî bi.
Vengê kurdan resna heme dinya
Tarîxê Çapemenîya Kurdan de MED TV yew mîlad o. Çunke hetanî a roje, kurdan nêeşkayêne dîmen û asayîşê xo, rengê xo û kulturê xo bi rehetî bidê nîşandayene. MED TV’yî no sînorê qedexeyî şikna. Kurdan, reya verêne dîmenê xo ekrano cam de dîyî. Rengê xo, lawikê xo, kincê xo û derdê xo bi ziwanê xo vînayî û eştî goş. Çapemenîya Kurdan, bi MED TV’yî ra pîya, asayîş û vengê xo darde kerd, resna heme dinya. No kanal, bi zaravayanê Kurdkî (kurmanckî, sorankî, kirmanckî/zazakî û hewramkî) weşan kerd û zengînîya ziwan û kulturê kurdan veti werte. Bi taybetî seba lehçeya kirmanckî/zazakî, no weşan yew firsendêko zêrên bi ke ziwan aver şêro û xo bipawo.
Hetê pawitişê ziwan û kulturî ra, qîmetê MED TV’yî zaf pîl o. Sîstemê asîmîlasyonî waştêne ke ziwanê kurdkî bido vîrakerdene. La weşanê MED TV’yî, bi seatan bîyêne meymanê keyeyanê kurdan û domananê kurdan bi ziwanê dayîke kerdêne pîl. Şarê kurdîyo ke çar perçeyanê Kurdîstanî û dîyaspora de ciwîyayêne, bi xêrê nê têlevîzyonî bîyî yew. MED TV, bîyo pirdêko manewî û kulturî; heme kurdî ardî têlewe û kerdî yew milet. Ekrano ke kurdan tede xo dîyêne, înan rê bîyêne çimeyê moral, hêvî û bawerîye.
Qandê kurdan wayîrbîyayîşê yew têlevîzyonî, heman wext de îsbatê estbîyayîşî bi. Yew şaro ke ziwan û kulturê ey qedexe bîyî, nika asman de bi peykan weşan kerdêne û heme astengîyî şiknayêne. No serkewtiş, psîkolojîya şarê kurdî ser o zaf tesîrêko pozîtîf viraşt. Kurdan hîs kerd ke ê zî sey şaranê bînî yê dinya, wayîrê heqan ê û eşkenê wayîrê dezgehanê xo bivejîyê. Çi heyf ke zext û tedayî, verê nê têlevîzyonî de zî nêvinderdî, dewletanê serdestan waşt no veng bibirnê û ey dima ame padayene. La tovê ke MED TV’yî eştî, raçikîyayî û kerd ke ewro bi desan têlevîzyonê kurdan awan bibê û weşanê xo dewam bikerê.
Rojêka pîroz û bêemsal
15ê Hezîrana 1995î seba çapemenîye û weşanê kurdan, rojeka pîroz û mîladêko bêemsal o. Awankerdişê MED TV’yî, mojna heme dinya ke şarê kurdî bêveng nîyo û do wayîrê ziwan, kultur û nasnameyê xo bivejîyo. Ewro zî no mîras, têja xo dana û xebata çapemeniya kurdan roşnî kena. MED TV, bi weşanê xo yê tarîxî, bîyo vengê bêvengan, roşnayîya tarîyîye û çimeyê îradeyê kurdan.
