Xoverdayîş û îradeyê cinîyan: YPJ
Yewîneyê Pawitişê Cinîyan (YPJ), awanbîyayîş û averşîyayîşê Rojawan de bi xoverdayîşê xo yê xurtî tarîx de cayêkê muhîmî girewt. YPJ, nê tenya seba pawitişê herême, eynî wext de seba azadîya cinîyan zî bedelê pîlî dayî û bi nê qaydeyî bîyo sembolê têkoşînê cinîyan ê dinya. Ewro zî bi xebatanê xo yê aktîfan, sîstemê komelkî û asayîşî de rolêkê serekî kay keno
Yekîneyên Parastina Jin, bi nameyê xo yê kilmî YPJ (Yewîneyê Pawitişê Cinîyan), serra 2013î de bi hawayêkê fermîyî ame ronayîş. Şoreşê Rojawanî, yew şoreşo ke mîyanê xoverdayîşê şaran de dest pêkerd, nê tenya sîstemêko sîyasî vurna; eynî wext de komel de yew şoreşê cinîyan zî afernayo. YPJ nê şoreşî de sey hêzêkê pawitişî yo xoser û taybet ê cinîyan vejîyayo werte. Cografyayêka zey Rojhelatê Mîyanênî de, cayo ke tede heqê cinîyan tim yenê binpaykerdiş, ronayîş û xurtbîyayîşê YPJ’yî yew gamêka zaf tarîxî û bi cesaret bî.
Bedelê ke ameyî dayîş û tarîxê xoverdayîşî
Wexto ke çeteyê DAIŞ’î hêrişê herêmanê Kurdîstanî û şaristananê Sûrîye kerdî, dinya nê wehşetî ver de bêveng mende. La YPJ’yî bi qehremanîyêka pîla verê nê hêrişan girewt û şerêko bêemsal kerd. Taybetî xoverdayîşê Kobanî (2014-2015) de cinîyê kurdî, bi çekanê xo vera tarîtîya DAIŞ’î de bîyî mertal. Nê xoverdayîşî de bi hezaran şervanê YPJ’yî canê xo feda kerdî û bedelê zaf giranî dayî.
Şerê Kobanî, Minbic, Reqa û Dêrazorî de YPJ’yî dinya rê mojna ke cinîyî eşkenê pergalêko demokratîk û azadîwaz awan bikerê, bipawê û faşîzmî bin bivisnê. Reqa, cayo ke DAIŞ’î xo rê zey paytext îlan kerdbi û tede cinîyî bazaran de ameyênê rotiş, bi destê şervananê YPJ’yî ameye azadkerdiş. Nê serkewtişî, tarîxê merdimatîye de sey yew roşnîyî nusiya. Tarîxê YPJ’yî, tarîxê xurtbîyayîşê îradeyê cinîyan o. Vernîya şoreşî, komel de rolê cinîyan zaf sînorkerde bî, tenya bi keyeyî ra elaqedar bî. La bi rayîrê YPJ’yî, cinîyî heme waranê cuye de, sîyaset, leşkerîye û asayîşê komelî de bîyî wayîrê qerarî û wayîrê îradeyî.
Xebatê ewroyênî û pergalê komelkî
Ewro, YPJ tenya yew hêzê leşkerî nîyo; o eynî wext de yew hêzê perwerdeyî û vurnayîşê komelî yo. Herêma Îdareyê Xoserî yê Bakur û Rojhelatê Sûrîye de (Rojawan), YPJ bi xebatanê xo yê dînamîkan aktîf o. Xebatê înan ê ewroyênî û rolê înan ê komelkî de nê nuqteyî zaf muhîm ê:
Herêma Rojawan ewro zî binê tehdîdanê cîya cîyayan de ya. YPJ vera hêrişanê teberî û tehdîdanê terorî de pawitişê asayîşê şarî û destkewteyanê şoreşî rê bi qerardarî dewam keno.
YPJ, akademîyanê xo de cinîyan hem hetê leşkerî de hem zî hetê îdeolojîk û felsefî de perwerde keno. Zanistê 'Jineolojî' (Zanistê Cinîyan) nê perwerdeyan de cayêkê pîlî gêno. Nê perwerdeyî, cinîyan hîna xurt kenê ke ê eşkê xo bi xo îdare bikerê û sîstemêko azadîwaz bişuxulnê.
Komel de vera şîdetê serê cinîyan û zîhnîyetê paşverûyî, YPJ bi saziyanê bînan ê cinîyan reyde (zey Kongreya Star û Asayîşa Cinîyan) hemkarî keno. Ê seba ke heqê cinîyan garantîyê qanûnan bîgêrîyê, mîyanê yew xebata bêweste de yê. Cuyenêka yewbînanîye û adîlane awan kenê.
Xebatê YPJ’yî êdî Rojawan zî derbas kerdî. Felsefeya ke ê pawenê, bîya yew model. Bi desan cinîyê enternasyonalîstî seba ke nê xoverdayîşî de ca bîgêrê ameyî Rojawan.
YPJ’yî awanbîyayîşê Rojawan de nê tenya erdêk pawit, înan rûmet, îrade û heqê cinîyan pawitî û gan dayî nê ercan. Bi fedakarîye û bedelanê zaf pîlan, ewro zî zey yew hêzêko dînamîk, sîstemê Rojawan de rolê xo yê tarîxî û aktîfî rê dewam keno. Vateyê "Jin, Jiyan, Azadî" (Cinî, Cuye, Azadî) bi xebatan, qehremanî û xoverdayîşê YPJ’yî resa pêro dinya û bîyo felsefeyêka gerdûnî. Xoverdayîşê înan, nê tenya seba cinîyanê kurdan, seba pêro cinîyanê dinya yew çimeyê îlhamî û hêvîye yo.
