Di demên dêjêtal de rêxistinkirina tevgeran - I

Pîvajoyîn protesto û dij-protestoyan, her wiha desthilatdarî û berxwedaniyan di sedsala 21’emîn de bîyî amûrîn dîjîtal nikarin bîn fikirîn. Medya wek hîza 4’emîn mohra xwe li hemû şoreş û dij-şoreşîn sedsala 20ÔÇÖan xistibû. Di roja me ya îroyîn de îdî em dikarin medyayî bi naverokîn wî yîn guhartî wek hîza yekemîn bi nav bikin.

Danûstandinîn dîjîtal bandora xwe li jiyana me ya rojane dikin. Bi riya înternetî em ne tenî der barî mijaran de dibin xwedî agahî, di heman demî de ev platform ji bo tevgera kolektîf┬á û tevlîbûna polîtîk jî roleke navendî dilîzin. ├èdî protesto û ğalakî bi riya înternetî bi amûrîn cûrbecûr în wek vîdeo, wîne, grafîk, nivîs û hwd. bi awayekî gerdûnî xuya dibin û bi tenî pîlîkirina bişkokekî ┬áxwe digîhînin milyonan.

Tîkiliyîn bi jiyana online tîkiliyîn civakî jî diguherînin û bi vî awayî teşe û naverokîn tevgerîn civakî jî diguherînin. Ev mîldarî ji mîj ve de heye û gelek rîxistin û tevgerîn civakî, şoreşger, ğepgir û di heman demî de rastgir vî amûrî ji bo mobîlîzekirina alîgirîn xwe bi kar tînin.┬á Zîdetir xuya dibin, rasterast tîn dîtin û muhatabgirtin. Yekemîn armanca tevgeran di vî jiyana dîjîtal de der barî xwe de agahîdayîn, propagandakirin an jî protestokirin û her wiha mobîlîzekirin e.

Lî ev pîvajoya ku ji zû ve ye di jiyana me de ye, bi şewba koronayî ji nişkav de giraniyeke din girt. Yek ji amûrîn tevgerîn civakî bû yekane amûra tevgeran. Ev rewşa awarte bi xwe re hin pirsîn rîxistinî jî bi xwe re anîn. Lewre şoreş navberî nas nake. Ji niha de dibe ku ne hewce be mirov senaryoyeke wek fîlmîn ÔÇ£Mad MaxÔÇØî bifikire, lî hemî pispor hemfikir in ku dî jiyan îdî ne wek dema berî koronayî be.┬á Pîwîst e tevgerîn civakî û şoreşger în wek Tevgera (jinan) Kurd ku hîza xwe ya bingehîn a tevgerî ji rîxistinkirina gel a rûbirû û ji ğalakiyîn li kolanan digirin, mecbûr in xwe li gorî pîvajoyî ji nû ve sazî bikin. Dî ğalakî û pîşandan di kîjan ğarğoveyî de bîn lidarxistin? Cudahiyîn mobîlîzekirin û rîxistinkirinîn ÔÇ£onlineÔÇØ û ÔÇ£offlineÔÇØ ği ne? Qadîn online ğawa dikarin ji bo xurtkirina helwesta polîtîk a alternatîf bîn xurtkirin? ├ø dibe ku pirsa herî girîng, dî rîxistin ğawa xwe bigihînin kesîn di nav zehmetiyî de ne, kesîn bi pirsgirîk û dî karibin ğareseriyîn xwe ğawa bi awayekî şînber bigihînin wan? Her wiha dî kolektîvîte û hevrebûn ğawa karibe bî parastin? ├çend pirsîn di vî ğarğoveyî de tîn bîra me ev in.

Hema bi destpîka pîvajoya şewba koronayî de gelek rîxistinîn civakî xwe li gorî rewşa heyî bi awayekî serkeftî/nîvserkeftî online organîze kirin. Ez dixwazim di vir de bi awayekî şînber qala pratikîn rîxistinîn jinan în cîhîreng bikim. Ji ber ku jiyana online di heman demî de wek ÔÇ£space (qad)ÔÇØ dikare bî dîtin, jin vî qadî ji zû de ye ji bo armanc û ğalakiyîn xwe bi kar tînin. Ji ber ku kolan û qad ji jinan re tîn astengkirin, jin ji xwe re beramberî vî qadîn nû jî ava dikin, ji ber vî yekî ye jî naskiriyî vî qadî ne.

(1) Gelek rîxistinîn jinan destpîkî platformîn înteraktîf în perwerdeyî û danûstandinî ava kirin. Heta niha jiyana dîjîtal ji hîla tevgeran ve bi giranî bi mebestîn agahîdayînî û agahîparvekirinî dihat bikaranîn. Lî wek platformeke înteraktîf ku tî de nîqaşîn piralî û bi danûstandin dimeşin, nedihat dîtin. Ev fonksiyon niha bi platformîn perwerdeyî guherî. Mijarîn tîn pîşkîşkirin di heman demî de tîn nîqaşkirin. Jin bi vî awayî perwerdeya kesane û kolektîv bi hev re parve dikin. Yek ji sûda vî rîbazî ew e ku mirov ji demîn berî zîdetir karin tev li van perwerdeyan bibin; ji ber ku ÔÇ£qadÔÇØa hatiye avakirin, di nav sînorî xwegihandina kesan de ye. Bîguman fîrbûna/perwerdeya rûbirû bi her awayî┬á ğîtir e, lî ji ber ku mijar xwerîxistinkirina li gorî şert û mercan e, niha anînagelhev a fîrbûna rûbirû û ya dîjîtal ne guncav e.

Hefteyeke din em î li ser xalîn din bisekinin.