Li Almanya zêdetirî 100 zanyar li dijî Şara hişyarî dan
Li Almanya, zêdetirî 100 zanyar, di nav de hin parêzer û akademîsyen, beriya serdana Serokwezîrê Sûriyê Ehmed el-Şara el-Colanî bo Almanya di 19ê çileya 2026an de nameyek vekirî weşandin.
Di nameyê de tê destnîşankirin ku piştî zêdetirî 10 salan ji destpêkirina şerê li Sûriyê, binpêkirinên mafên mirovan ên cidî, dijwarbûna avahîsaziyê ya pevçûnê, cudakariya li dijî komên marjînalîzekirî û binpêkirinên cidî yên mafên jinan berdewam dikin. Nivîskarên nameyê diyar dikin ku rabirdûya siyasî û kiryarên el-Şara li dijî bingehên Yekîtiya Ewropayê ne.
Di nameyê de tê destnîşankirin ku ev serdan ne tenê civînek dîplomatîk e, lê di heman demê de peyamek rewatiya siyasî li ser asta navneteweyî ye. Akademîsyen diyar dikin ku divê ev civîn wekî normalîzekirina aktorên siyasî yên pirsgirêkdar werin şîrovekirin.
Di nameyê de hêviya ku hikûmeta Almanya dê parastina mafên azadiyê, mafên jinan û bi taybetî komên marjînalîzekirî yên wekî Kurd, Dorî, Elewî, Xiristiyan û Êzîdî bide pêşiyê, û civîn dê li ser bingeha prensîba ku divê hemî têkiliyên siyasî an aborî bi pêşvebirina mafên mirovan ve girêdayî bin, were kirin.
Daxwazên di nameyê de ev in:
1. Mafên mirovan, û bi taybetî parastina komên marjînalîzekirî yên wekî Kurd, Dorî, Elewî, Xiristiyan û Êzîdî, divê mijara sereke ya civînê be. Raportên dawî yên ji Sûriyeyê nîşan didin ku endamên van koman her ku diçe li hember tundûtûjiya siyasî li ber xwe didin û di hin rewşan de rastî tundûtûjiyê tên. Ev pêşketin bi eşkereyî li dijî bingehên Yekîtiya Ewropayê ye û divê bi berfirehî were ravekirin.
2. Divê mafên jinan werin naskirin û bi awayekî berbiçav werin pêşve xistin.
3. Divê helwestek zelal li ser pîvanên navneteweyî were nîşandan.
4. Divê her têkiliyek siyasî an aborî bi pêşvebirina mafên mirovan ve were girêdan. 5. Sîstemeke demokratîk a zelal ava bikin - sîstemeke ku beşdariya siyasî, azadiya derbirînê, parastina komên marjînalîzekirî, mafê hebûna partiyên siyasî û berxwedana adil garantî bike. Ev sîstema berfireh bingeha her demokrasiyê ye.
Daxwazname dibêje: "Wekî akademîsyen, me xetera demdirêj a normalîzekirina siyasî ya formên otorîter wekî bertekek civakî dîtiye. Pabendbûnek mayînde ji bo mafên mirovan, beşdariya siyasî û edaleta civakî tenê bi demê re dikare were bidestxistin."
Kesên ku îmze dan:
Nivîskar û îmzayê kirin
1. Prof. Dr. Abdulillah Polat, Zanîngeha Navneteweyî
2. Prof. Dr. Kenan Engîn, Zanîngeha Navneteweyî
3. Prof. Dr. Dr. İlhan Kızılhan, Zanîngeha Kooperatîf ya Dewletî ya Baden-Württemberg (DHBW) Stuttgart
4. Prof. Dr. Çinur Ghaderî, Serokê Yekem, Zanîngeha Evangelîk ya Bochum
5. Prof. Dr. Martin Sökefeld, Zanîngeha Ludwig Maximilian, Munich
6. Av. Seyran Ateş, Pêşekî ya Dadgehê, Nivîskar, Parastvanê Mafên Mirovan
7. Prof. Dr. Tadeusz Kondracka, Akademiya Zanistên Polonya (PAN), Warsaw
8. Prof. Dr. Birgit Ammann, Zanîngeha Zanistên Serlêdanî ya Potsdam
9. Prof. Dr. Dr. Sigrid Graumann, Serok, Zanîngeha Evangelîk ya Bochum
10. Dr. Veysi Dağ, Zanîngeha Hebrew, Israel
11. Prof. Dr. Peter Höfflin, Zanîngeha Evangelîk ya Ludwigsburg
12. Prof. Dr. Dr. Stefan Piasecki, Zanîngeha Rêveberiya Giştî ya NRW
13. Dr. Dastan Jasim, GIGA Hamburg
14. Prof. Dr. Alice von Bieberstein, Zanîngeha Humboldt, Berlin
15. Prof. Dr. Anna Kasten, Zanîngeha Ernst Abbe, Jena
16. Dr. Dersim Dağdeviren, Torê Akademisyenên Kurd
17. Dr. Hakan Engîn, Berlin
18. Prof. Dr. Barbara Schramkowski, Zanîngeha Kooperatîf ya Dewletî ya Baden-Württemberg
19. Dr. Dörthe Rokita-Krumnow, Berlin
20. Dr. H. Neşe Özgen, Zanîngeha Osnabrück
21. Doç. Dr. Hıdır Çelik, Zanîngeha Köln
22. Prof. Dr. Ulrike Brizay, Zanîngeha Sosyalî û Zanistên Katolîk ya Berlin
23. Dr. Susanne Dhyr, Zanîngeha Teknîk ya Brandenburg (BTU)
24. Prof. Dr. Christoph Schroeder, Zanîngeha Potsdam
25. Dr. Alexander Unger, Zanîngeha Ludwigsburg
26. Dr. Aisha-Nusrat Ahmad, Zanîngeha DIPLOMA
27. Ayşe Lucie Batur, Xwendekarê PHD, Zanîngeha Hunerên Wêjeyî ya Braunschweig
28. Prof. Dr. Ayhan Özgül, Zanîngeha Navneteweyî
29. Dr. Engin Çiftçi, Pêşekî ya Dadgehê ya Destûr, Frankfurt
30. Doç. Dr. Hüseyin I. Çiçek, Navenda Lêkolînên Ewlehiyê, Associate Fellow
31. Dipl. Psikolog Sema Akbunar, IKPD Berlin
32. Prof. Dr. Stefan Godehardt-Bestmann, Zanîngeha Navneteweyî
33. Dr. Ahmet Kerim Gültekin, Lêkolînerê Serbixwe, Leipzig
34. Dr. Cafer Bakırcı, Zanîngeha Teknîk ya Munich
35. Dr. Yaşar Kırgız, Berlin
36. Mustafa Aslan, Xwendekarê PHD ya Zanîngeha Cardiff
37. Prof. Dr. Christian F. Majer, Zanîngeha Rêveberiya Giştî ya Ludwigsburg
38. Dr. Ümit Eser, Berlin
39. Prof. Dr. Burak Çopur, Zanîngeha Navneteweyî IU
40. Dr. Halim Sertkaya, Bonn
41. Yılmaz Kahraman, Zanîngeha Weingarten
42. Dr. Sharo Garip, Zanîngeha Evangelîk ya Bochum
43. Prof. (Onursal) Dr. phil. Tessa Hofmann, Civata Lêkolînên Qirkirinê ya Navneteweyî
44. Dr. İlyas Saliba, Zanîngeha Erfurt
45. Dr. Yüksel Özdemir, Berlin
46. Dr. Nazan Aykut, Zanîngeha Munich
47. Prof. Dr. Isabelle Ihring, Zanîngeha Evangelîk ya Freiburg
48. Dr. Mehmet Rauf Kesici, Zanîngeha Hür ya Berlin
49. Dipl. Pedagog Matthias Hoffmann, Berlin
50. Dr. Thamar Klein, Zanîngeha Köln
51. Prof. Dr. Martina Margareta Loos, Zanîngeha Sosyalî û Pedagoji ya Berlin
52. Dr. Özlem Köseoğlu, Zanîngeha Witten/Herdecke
53. Dr. Fatma Aslan-Özdemir
54. Av. Hans-Otto Morgenthaler, Ludwigshafen
55. Prof. Dr. Susanne Spindler, Zanîngeha Düsseldorf
56. Dr. Dipl. Ped. Manfred Richter, Dêrika Evangelîk ya Berlin-Brandenburg
57. Prof. Dr. Carmen Mörsch, Zanîngeha Johannes Gutenberg
58. Dr. Olga Zitzelsberger, Zanîngeha Teknîk ya Darmstadt
59. Silvia Ben Mahrez, Zanîngeha Alice Salomon, Berlin
60. Av. Aygül Aşkın Gezici, Pêşekî ya Dadgehê, Zanîngeha Mainz
61. Dr. Christine Löw, Frankfurt am Main
62. Dr. İsmail Küpeli, Zanîngeha Ruhr, Bochum
63. Prof. Dr. Mehmet Kart, Zanîngeha Teknîk ya Rojhilatî Bavarya, Regensburg
64. Dr. Barbara Lux, Berlin
65. Dr. Arif Rüzgar, Zanîngeha Erfurt
66. Dr. Resgar Beraderi, Zanîngeha Heidelberg
67. Dr. Dörthe Engelcke, Enstîtuya Max Planck, Hamburg
68. Dr. Hakan Altun, Frankfurt
69. Katja Dorothea Buck (MA), Rojnamegerê Eksperê Koma Dînî, Tübingen
70. Dr. Ali Rıza Kılınç, Vienna
71. Prof. Dr. Henning G. Goersch, Zanîngeha FOM
72. Prof. Dr. (Emekli) Cengiz Deniz, Frankfurt
73. Dr. Orhan Aslan, Köln
74. Charlotte Niewerth, Lêkolînera Zanistî, HCU
75. Dr. Murat Yağmur, Neuss
76. Dr. Erdal Yeşilkaya, Bergisch Gladbach
77. Dr. Tolga Tören, Kassel
78. Papaz Dr. Christian Hohmann, Dêrika Evangelîk
79. Dr. Mahir Tokatlı, Zanîngeha Aachen
80. Prof. Dr. Bahman Rostami-Tabar, Zanîngeha Cardiff, Brîtanya
81. Prof. Dr. Kemal Bozay, Zanîngeha Navneteweyî
82. Prof. Dr. Safiye Yıldız, Zanîngeha Navneteweyî
83. Doç. Dr. Hüseyin Aguicenoglu, Zanîngeha Hamburg
84. Serdar Yüksel, Endamê Parlamanê Federal (SPD)
85. Dr. Peter Schmidt, Berlin
86. Annik Wisser, Lêkolînera Zanistî, Zanîngeha Siegen
87. Dr. Dîlan Canan Çakır, Zanîngeha Hür ya Berlin
88. Dr. Kamal Sido, Civata Gelên Li Tirş de
89. Prof. Dr. Heinke Hihn, Zanîngeha Navneteweyî
90. Nalin Tekes, Xwendekarê PHD, Lêkolînera Zanistî (WiMi), TU Braunschweig
91. Dr. Thomas Schmidinger, Zanîngeha Vienna
92. Annahita Aragi, Xwendekarê PHD, Lêkolînera Zanistî (WiMi), TU Braunschweig
93. Dr. Atakan Büke, Vienna
94. Nilima Zaman, Lêkolînera Zanistî (WiMi), Zanîngeha Tübingen
95. Dr. Davut Yeşilmen, Berlin
96. Prof. Dr. Zülfukar Çetin, Zanîngeha Protestan ya Sosyalî û Zanistên Serlêdanî, Berlin
97. Av. Kasım Tün, Pêşekî ya Dadgehê, Münster
98. Prof. Dr. Cengiz Barskanmaz, Zanîngeha Serlêdanî ya Fulda
99. Dr. Hakan Mertcan, Hamburg
100. Jana Werner, Mamoste, Zanîngeha Teknîk ya Brandenburg Cottbus-Senftenberg
101. Prof. Dr. Ahmet Kara, Zanîngeha Teknîk ya Rojhilatî Bavarya, Regensburg (OTH Regensburg)
102. Berivan Işık, Lêkolînera Zanistî (WiMi), Zanîngeha Rostock
103. Dr. Dilek A. Tepeli, Lêkolînera Zanistî (WiMi), Zanîngeha Ruhr, Bochum
104. Martina Winkelmann, Mamoste, Zanîngeha Greifswald
105. Prof. Dr. Rebekka Ehret, Zanîngeha Luzern (Swîsre)
106. Dipl. Coğrafyacı Julian Kuppe, Lêkolînerê Serbixwe, Halle
107. Dipl. Psikolog Avi Yael Noé Blumberger, Bremen
