Şerê azadiyê ku 40 sal in didome, îro di qada civakî de di navbera ‘zihniyeta tecawizkar’ û ‘paradîgmaya azadiyê’ de diqewime. Serketin, bi xwedîderketina li nirxên civakî û tolhildana bi rêya avakirina jiyaneke nû pêkan e.
Çand, keleha parastina nasnameyê ye. Heta keleha çandê neyê dagirkirin, vîna neteweyî nayê şikandin.
Kurd niha li ser ‘şûrê dudevî’ dimeşin. Ger ew bikaribin rêxiastiniyên xwe yên parçebûyî derbas bikin û stratejiyek dîplomatîk û leşkerî ya hevpar pêşve bibin, sedsala 21an dikare bibe sedsala ku kurd di herêmê de statuya fermî bi dest bixin. Lêbelê, heke ew di berjewendiyên demkurt ên hêzên mezin de tevlihev bibin û di pêşbaziyên navxweyî de asê bimînin, çerxa bê vîn û bê nasname bûnê ya 100 sal berê dikare xwe dubare bike.
Babeta bawerîya kurdan a bi dewletanê emperyalîstan babetêka tewr bi rîsk û tewr "birîndar" a miyanê tarîxê kurdan de. Qazî Mihemed bi xo qurbanê yew xiyanetê dewletê ke emperyalîst (Sovyet) bi. Bawerî nê bi emperyalîstan, bawerî bi "Yewbîyayîşê Neteweyî" gîrêdayî ya. Eke kurdê Rojhilatî bi yew vengî polîtîka bikerê, emperyalîstî do neçar bibê ke rûmetê kurdan qebûl bikerê.
Di yekitiya kurd de rol û rista Newrozê weke rista "Dil" a di laş de ye. Çawa dil xwînê li hemû hucreyên laşê belav dike û wan zindî dihêle, Newroz jî ruhê berxwedan, yekitî û azadiyê li her çar parçeyên Kurdistanê belav dike û di dile hemû kurdan de dide jiyîn.
Heke Tirkiye xwe neguherîne û nebe sîstemeke demokratîk a ku li ser bingeha têgihîştina neteweya demokratîk û xweşk û biratiya kurd-tirk ava bûye, wê nikaribe ji pozîsyona welatekî ku her tim di nav qeyranan de dijî û ji hêla hêzên emperyal ve tê bikaranîn derkeve.
Armanca pêvajoya ku di cotmeha 2024an de dest pê kir jî, wekhevkirina kurd û tirkên ku di asta mafan de ne wekhev in bû. Wekî ku tê zanîn, Dewleta Komara Tirkiyeyê ya ku di sala 1923yan de hatî damezrandin, li ser newekheviya ontolojîk a kurd û tirkan hatiye avakirin. Heqîqeta ku kurd neteweyek cuda ne, ziman û çanda wan nedihat qebûlkirin.
Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî 27ê Sibata 2025î de manîfestoya Aştî û Awanîya Komela Demokratîke eşkera kerde. Û a roje ra nata seba serkewtişê na manîfestoya xo têkoşînêko bêhempa dano.
Bi qanûna mişext û jinûvebicîhkirinê ya 1934an, polîtîkaya pişaftinê gihîşt asteke nû. Li seranserê Kurdistanê dibistanên leylî hatin vekirin, bazara kurdan hat desteserkirin û destwerdana jiyana wan a civakî hat kirin. Îro jî rexneya sereke ew e ku nasnameya kurdî nayê naskirin.
Dema em li dîroka 100 salî ya Tirkiyeyê dinêrin, di artêşê de em yek generalekî ermen an cihû nabînin. Ne di Dadgeha Destûrî de, ne di Şûraya Bilind de û ne jî di burokrasiya herî bilind a dadweriyê de yek dadwerekî ermen, cihû an mesihî tune ye. Ji kurd an elewiyan kesên ku di van astan de hatine wezifedar kirin jî, tenê ew in ku tirkbûn qebûl kirine. Ji bo wan ne gengaz e ku bi serbilindî bibêjin ‘ez kurd im’ an ‘ez elewî me.’
Herçiqas rayedarê dewleta tirke bi fekê xo qalê birayîya kurd û tirkan bikerê zî, Têgêrayîşê Azadîya Kurdî û Xoverdayîşê Şarê Kurdî reyna kaxizê turnusolî dirna û dijminatîya ke zerrî û mezgê înan de ya, vet werte.
Dewleta tirke ser hişmendîya Îtîhat Terakî ya yew netew, yew ziwan û yew kultirî de awa bîya. Netewo tirk, ziwanê tirkî û kultirê tirkî yo îslamo sinî esas girewte.
Bi seyan serrî yo dewleta tirke dişmenîya kurdan ya sundwende kena. Di çar parçeyê Kurdistanî de heqê cuyayîşî nêdana kurdê xoverdayoxan.
Her civat nasnameyê xo çandê xo ra geno. Bi çandê xo hêz dano çandê civakanê derûdorê xo û bi qasê estbîyayîşê çandê xo di mîyanê şaristanîyanê cîhanî de cayê xo yo qedîm geno.
Di şerê xo yê topyekunî ya qarşî kurdan de çiqas binkewenê endêk riyê înan ê hov û har û qirker vecîyeno orte û endêk faşîzmê înan zêdê beno.
Di kulturê heme civakan de xayinî û îxanet çîyê ke zaf xirab yenî vînayîş û lanetkerdiş ê.
Di tarîxê 5 hezar serran yê pergalê dewleta xayîne de tayê xususîyetê zaf muhîmî yê civatê kurdî estê. Civato kurd di Hîlala Zerrine de rayber û awankerdoxê şoriş û kulturê neolîtîkî yo.
Ji Girtîgeha Ewlehiya Bilind a hêjmar 2 ya Amedê merheba!
Her kesêk, her civatêke, her ganîyêke û heqîqetêkî de cêya estbîyayîş û cuyayîşî esta. Wexto ke heqîqetê xo ra qut bibo, damaranê cuyayîşê xo ra qut beno.
Di eslê xo de encamê wirdî rayan merg o. Yanî kurdan ra vanê mergan ra merg biecebne. Kurdo ke ro heqîqetê xo û ro civata xo îxanet bikero belkî bişiko çend rojanê bêrûmetan emrê xo derg bikero.
“Mehmet rocêke verê roce xo tîya ra bixelesne”
Di roja 9ê nîsana 2001î de bi tang û top û çekanê herî giranan şeweqê sibayî de bi ser keyeyê min de girot. Bi yê çek û cebilxanê xo yê herî giranan waştê ma çimê şarî de sucdar nîşan bidê.
Qabê ke çîyo ke ame serê înan nêro serê gedeyanê bînan, qabê ke şadî û bextewarîya gedeyan, hêvî û bendewarîya gedeyan, gedetîya gedeyan nêro diznayîş, qabê weşkerdiş û bi manekerdişê cûyayîşî min...
Mordem estbîyayîşê xo ra nata her tim bî waştoxê mûsayîşê zanayîşê neweyî û şînasnayeyî. Çîyo ke neno zanayene cuye ya.